MachLac.comMạch Lạc
Nói và viết mạch lạc hằng ngày

Viết tin nhắn dài mà người đọc không bỏ dở: chia ý, mỗi đoạn một việc

Tin nhắn dài dễ đọc khi dòng đầu nói tin này về việc gì, mỗi đoạn chỉ chứa một việc và việc cần người đọc làm nằm riêng ở cuối. Bài có ví dụ và cách soát.

Vietnamese woman sitting cross-legged on a sofa composing a long message on her phone, blank screen glow, mug of tea beside her, seen over the shoulder, evening lamp

Muốn viết tin nhắn dài mà người đọc không bỏ dở, hãy làm ba việc: dòng đầu nói luôn tin này về việc gì và có cần trả lời không, phần thân chia thành đoạn ngắn, mỗi đoạn chỉ chứa một việc, và những gì cần người đọc làm thì tách riêng ở cuối. Một khối chữ liền không xuống dòng, trộn ba bốn việc vào nhau, là thứ người đọc lướt qua rồi để đó "lúc nào rảnh đọc".

Bài này dành cho những tin nhắn buộc phải dài: báo lại một chuyện nhiều chi tiết, dặn dò người trông nhà, nhờ việc có nhiều bước, giải thích một hiểu lầm. Có cách viết dòng đầu, cách chia đoạn, ví dụ trước và sau khi sửa, và mấy câu tự hỏi trước khi bấm gửi.

Vì sao tin nhắn dài hay bị đọc dở

Tin nhắn được đọc trên màn hình nhỏ, thường trong lúc người đọc đang làm việc khác: chờ xe, nấu cơm, giữa hai cuộc họp. Họ liếc vào, thấy một khối chữ dày, không biết tin này về chuyện gì, quan trọng tới đâu, có cần làm gì không. Cách phản ứng tự nhiên là để dành, và tin để dành thường bị chìm dưới những tin mới.

Vấn đề không nằm ở độ dài. Một tin hai trăm chữ chia đoạn rõ ràng đọc nhanh hơn một tin tám mươi chữ viết liền một hơi. Thứ làm người đọc nản là phải tự đi tìm ý chính và tự tách các việc ra. Khi người viết đã làm sẵn việc đó, người đọc chỉ cần đi theo.

Còn một lý do nữa: tin nhắn thường được viết theo dòng suy nghĩ của người viết, nghĩ tới đâu gõ tới đó. Dòng suy nghĩ thì hay quay lại, rẽ ngang, bổ sung. Đọc lại, người viết thấy đủ ý vì họ biết ý nào nối ý nào. Người đọc thì thấy một chuỗi mảnh rời, phải đọc hai lần mới ghép được.

Dòng đầu: nói tin này về việc gì

Báo chủ đề. Dòng đầu nói gọn tin này về chuyện gì: "Dặn em mấy việc trông nhà ba ngày tới." Người đọc biết ngay khối chữ phía dưới thuộc về đâu.

Báo mức cần trả lời. Thêm vài chữ cho biết có cần phản hồi không và khi nào: "không cần trả lời", "em xác nhận giúp chị trước tối nay". Chỉ vài chữ mà người đọc biết nên đọc ngay hay đọc sau.

Báo số việc. Nếu tin có nhiều việc, nói luôn số lượng: "có ba việc". Người đọc sẽ đếm theo, và nếu đọc tới việc thứ hai mà bị gián đoạn, họ biết còn một việc chưa đọc.

Không mở bằng lời rào dài. Những câu như "chị biết là em bận, chị cũng ngại nhắn dài, nhưng mà có chút chuyện" chiếm cả dòng đầu mà không nói gì. Một câu chào ngắn là đủ, phần ngại để giọng văn lo.

Chia đoạn: mỗi đoạn một việc

Sau dòng đầu, mỗi việc được viết thành một đoạn riêng, cách nhau một dòng trống. Một việc nghĩa là một chuyện người đọc có thể làm hoặc hiểu độc lập: cho mèo ăn là một việc, tưới cây là một việc, nhận hàng giao tới là một việc. Đừng gộp "cho mèo ăn rồi tưới cây luôn" vào cùng một đoạn chỉ vì chúng diễn ra gần nhau.

Trong mỗi đoạn, câu đầu nói việc gì, câu sau nói cách làm hoặc lý do. "Mèo: ngày hai bữa, sáng tám giờ và tối sáu giờ. Hạt ở ngăn kéo thứ hai tủ bếp, mỗi bữa một muỗng." Đặt một chữ khoá ở đầu đoạn như "Mèo:", "Cây:", "Hàng giao:" giúp người đọc lướt lại tìm đúng đoạn khi cần.

Nếu một việc có nhiều bước, đánh số các bước trong đoạn đó. Nếu việc có điều kiện, viết điều kiện ngay đầu câu: "Nếu trời mưa thì không cần tưới." Đặt điều kiện ở cuối câu dễ làm người đọc làm xong rồi mới thấy điều kiện, lúc đó đã muộn.

Một tin nhắn trước và sau khi chia ý

Bảng dưới đặt cạnh nhau hai bản của cùng một tin nhắn dặn người trông nhà. Nội dung không đổi, chỉ đổi cách sắp xếp.

PhầnBản viết liềnBản chia ý
MởEm ơi chị đi mấy hôm, nhờ em chút nha, mèo thì…Chị dặn em ba việc trông nhà từ thứ sáu đến chủ nhật. Không cần trả lời, có gì em cứ hỏi.
Việc 1…cho ăn hai bữa, à mà cây nữa, nếu mưa thì thôi…Mèo: hai bữa, sáng tám giờ, tối sáu giờ. Hạt ở ngăn kéo thứ hai tủ bếp.
Việc 2…hạt ở tủ bếp, à có hàng giao thì em nhận giúp…Cây: tưới buổi chiều. Nếu trời mưa thì không cần.
Việc 3…tiền chị gửi rồi, cảm ơn em nhiều nha.Hàng giao: có một gói đã trả tiền rồi, em nhận và để trong nhà giúp chị.
Kết(không có)Cảm ơn em nhiều. Có gì gấp em gọi chị, chị luôn mở máy.

Bản viết liền có đủ thông tin nhưng người đọc phải tự tách ba việc ra, và rất dễ sót chi tiết "nếu mưa thì thôi" vì nó bị kẹp giữa chuyện mèo và chuyện hàng. Bản chia ý dài hơn một chút trên màn hình nhưng đọc một lần là xong.

Đặt việc cần người đọc làm ở chỗ dễ thấy

Nhiều tin nhắn dài kể rất kỹ hoàn cảnh nhưng câu nhờ thật sự lại nằm lẫn ở giữa, viết như một câu phụ: "…nên nếu được thì em xem giúp chị cái hồ sơ đó luôn nhé, à mà hôm qua…". Người đọc dễ hiểu đó là chuyện kể thêm, không nhận ra mình đang được nhờ. Hai ngày sau người viết hỏi "em xem hồ sơ chưa", người đọc ngạc nhiên vì không thấy ai nhờ.

Câu nhờ nên đứng riêng một đoạn, thường là đoạn cuối, bắt đầu bằng chữ rõ nghĩa như "Chị nhờ em:" hay "Việc cần em làm:". Kèm hạn nếu có: "trước thứ tư". Nếu có nhiều việc nhờ, đánh số. Người đọc có thể trả lời từng số: "1 xong, 2 mai em làm".

Nếu tin không nhờ gì, chỉ để báo, nói rõ điều đó ở dòng đầu như đã nói ở trên. Người đọc biết không cần làm gì sẽ đọc nhẹ nhàng hơn, và không phải băn khoăn liệu mình có bỏ sót một yêu cầu nào trong khối chữ dài đó không.

Rõ ràng mà vẫn ấm: giọng văn của tin nhắn dài

Có người ngại chia ý rõ ràng vì sợ tin nhắn trông như mệnh lệnh, nhất là khi nhắn cho người lớn tuổi hay người mình đang nhờ vả. Nỗi lo này dễ hiểu, nhưng cách giải không phải là viết liền cho mềm. Sự ấm áp nằm ở vài chỗ nhỏ: câu chào có tên người nhận, một chữ "nhé", "giúp chị", một câu cảm ơn cụ thể ở cuối. Phần còn lại cứ rõ ràng.

Cảm ơn cụ thể nghĩa là nói rõ cảm ơn về điều gì: "Có em trông nhà là chị yên tâm đi xa" ấm hơn hẳn "cảm ơn em nhiều nhiều". Câu cảm ơn đặt ở cuối, sau phần việc, để không chen vào giữa các đoạn dặn dò. Người đọc xong việc rồi gặp lời cảm ơn, cảm giác trọn vẹn hơn.

Với người lớn tuổi, chữ to và đoạn ngắn còn quan trọng hơn. Mỗi đoạn hai câu, dùng chữ quen thuộc, tránh viết tắt. Nếu ông bà không quen đọc tin dài, gửi tin như một bản nhắc để giữ lại, rồi gọi điện nói thêm. Tin nhắn lúc đó là tờ giấy nhớ, cuộc gọi mới là nơi thể hiện tình cảm. Hai thứ bổ sung cho nhau, không thay nhau.

Soát tin nhắn dài trước khi bấm gửi

Đọc lại tin một lần với vai người nhận đang bận. Năm câu hỏi dưới đây làm nhanh trong một phút.

  1. Chỉ đọc dòng đầu, có biết tin này về việc gì và có cần trả lời không?
  2. Đếm số đoạn, có đoạn nào chứa hai việc trở lên không? Nếu có, tách ra.
  3. Câu nhờ có đứng riêng và có hạn rõ chưa?
  4. Có câu nào cần đọc câu trước mới hiểu, như "cái đó", "chỗ hôm trước" mà người đọc có thể không nhớ không? Nếu có, viết rõ ra.
  5. Có đoạn nào kể thêm chỉ để giải thích mình không lỗi, mà người đọc không cần để làm việc? Nếu có, cân nhắc bỏ.

Câu hỏi cuối hay bị bỏ qua nhất. Người viết tin dài thường chèn vào nhiều lời tự giải thích, vì sợ bị hiểu lầm. Một hai câu là đủ, nhiều hơn thì phần chính bị chìm và người đọc thấy mệt.

Khi nào nên tách thành nhiều tin hoặc gọi điện

Có lúc một tin dài là lựa chọn sai. Nếu nội dung gồm hai chuyện không liên quan, như dặn việc trông nhà và hỏi chuyện họp lớp, nên tách thành hai tin. Mỗi tin có dòng đầu riêng, người đọc trả lời từng chuyện mà không lẫn. Gửi chung một tin, câu trả lời thường chỉ nhắc tới chuyện đầu tiên.

Nếu chuyện cần bàn qua lại nhiều lần, như chọn ngày giờ cho năm người hay giải quyết một hiểu lầm, một cuộc gọi ngắn thường nhanh hơn chuỗi tin dài. Tin nhắn hợp để chốt lại kết quả sau cuộc gọi: "Như vừa nói, mình chốt thứ bảy, chín giờ, ở nhà anh Hùng."

Ngược lại, đừng chia một việc thành mười tin ngắn liên tiếp, mỗi tin một mẩu câu. Điện thoại người nhận rung mười lần, họ mở ra thấy chuỗi mảnh vụn, phải đọc hết mới ghép được câu. Gom các mẩu của cùng một việc vào một tin, chia đoạn trong tin đó, là cách đỡ phiền cho cả hai bên.

Câu hỏi thường gặp

Tin nhắn dài bao nhiêu thì nên chia đoạn?

Không có con số cố định, nhưng hễ tin có từ hai việc trở lên hoặc dài quá một màn hình điện thoại thì nên chia. Mỗi đoạn ngắn hai ba câu, cách nhau một dòng trống, là vừa mắt khi đọc trên điện thoại.

Có nên dùng gạch đầu dòng trong tin nhắn không?

Nên dùng khi liệt kê các việc ngang nhau, như danh sách đồ cần mua hay các bước làm. Với việc cần giải thích lý do, đoạn văn ngắn tự nhiên hơn. Không cần trang trí bằng nhiều ký hiệu, một dấu gạch hoặc số thứ tự là đủ.

Viết dòng đầu kiểu báo chủ đề có bị khô khan không?

Không, nếu đi kèm một câu chào thân mật. "Em ơi, chị dặn ba việc trông nhà nhé" vừa ấm vừa rõ. Khô khan đến từ giọng văn, không đến từ việc nói rõ chủ đề. Người đọc thường thấy dễ chịu vì không phải đoán.

Người nhận hay trả lời thiếu ý, làm sao để họ trả lời đủ?

Đánh số các câu hỏi hoặc các việc nhờ trong tin, và ghi rõ ở dòng đầu là cần trả lời mấy ý. Người nhận sẽ có xu hướng trả lời theo số. Một tin có ba câu hỏi lẫn trong đoạn văn thường chỉ nhận được trả lời cho câu dễ nhất.

Tin nhắn giải thích một hiểu lầm thì sắp xếp thế nào?

Dòng đầu nói mình muốn làm rõ chuyện gì, đoạn sau kể sự việc theo thứ tự, đoạn tiếp nói điều mình mong, đoạn cuối mời gọi điện nếu tiện. Tránh liệt kê lỗi của người kia, vì như vậy tin nhắn biến thành tranh cãi.

Có nên viết nháp trước khi gửi tin nhắn dài không?

Với tin quan trọng thì nên. Viết nháp ở phần ghi chú, để vài phút, đọc lại với vai người nhận rồi mới chép sang. Cách này tránh gửi nhầm khi chưa xong và cho mình thời gian sắp lại các đoạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138